Subcategorieën

  • H1 Introductie

    Hoodstuk 1 - Waarderende Gemeenteopbouw - Kerk en wereld in een ánder licht!
    Er leeft in geloofsgemeenschappen een verlangen naar vernieuwing. Althans bij velen. Dat is iets anders dan nostalgisch omkijken. Dat is heimwee en dat leidt, hooguit, tot restauratie. Vernieuwing is toekomstgericht. Die is nodig èn mogelijk. Mooi. Maar hoe doen wij dat? Dat is vandaag de eigenlijke vraag. Daarop is een verrassend nieuw antwoord gevonden. Dat luidt ´Waarderende Gemeenteopbouw´. Daarover gaat het boekje ´GOEDE WIJN Waarderende Gemeenteopbouw´

    Waarderende Gemeenteopbouw geeft een bezinning op de uitgangspunten die richtinggevend zijn voor kerkvernieuwing: haar filosofie. Op grond daarvan wordt een nieuwe weg ontworpen evenals een andere vorm of model van gemeente-zijn. Die drie vormen één spiritueel geladen geheel, dat noemen we ‘Waarderende Gemeenteopbouw’.

  • H2 Filosofie
    Hoofdstuk 2 - Filosofie - Waarden of uitgangspunten
    1. Er is een andere positieve werkelijkheid
    2. Het gesprek van allen is hét middel voor vernieuwing
    3. Alle ruimte voor positieve ervaringsverhalen
    4. Individu en gemeenschap verdienen beide het volle pond
    5. Het ideale paar: mensen als participant en leiding als dienst
    6. Het ijkpunt: de kern met drie dimensies
    7. Vertrouwen als grondtoon.
  • H3 De weg
    Hoofdstuk 3 - De weg - De weg van vertrouwen
    Globaal zijn er twee wegen: die van de probleemoplossing en die van de waardering.
    In dit hoofdstuk wordt de probleemoplossing kort beschreven, en de methodiek van de waarderende benadering nader uitgewerkt.
  • H3.1 Twee wegen: (a) Oplossen van problemen en (b) Waarderende Gemeenteopbouw
    Globaal zijn er twee wegen: die van de probleemoplossing en die van de waardering.
    De probleembenadering kent grofweg de volgende stappen: Bewustwording van een probleem (ervaring van pijn) / Waardoor ontstaat die? (diagnose) -  Welke oplossingen zijn er? (therapie) / Laten we die toepassen (innemen medicatie) / Ten slotte: ‘komt u over een poosje nog maar eens terug om te zien of het geholpen heeft’ (de evaluatie). De pijn moet weg en de oorspronkelijke situatie herleeft. Meestal met analyse door de experts en het volgen van de gemeente. Soms kan deze benadering noodzakelijk zijn.
    De Waarderende Gemeenteopbouw is een andere. Het beslissende verschil met de weg van de probleemoplossing is dat we niet problemen centraal stellen, maar onze verlangens; niet de pijnpunten, maar onze aspiraties: niet ‘de terugloop van het kerkbezoek’, maar ‘inspirerende kerkdiensten’. Alle mensen in en buiten de kerk, die hiermee betrokken zijn, dragen het proces.
  • H3.2 De weg van Waarderende Gemeenteopbouw in zes stappen
    Het boekje beschrijft de volgende processtappen (bron: Ahaus).
    Stap 0: Voorbereiden. Voorwaarden scheppen voor succesvol op weg gaan: bewuste keuze voor deze weg / werkgroep(je) / kiezen van gedragen thema´s / projectmatig organiseren.
    Stap 1: Verzamelen van positieve ervaringsverhalen, topervaringen, in gesprekken met elkaar en uitgelokt door een positieve vraag, zoals: Wat is voor u het meest waardevolle in de gemeente? Wanneer zei u: Yes, ik ben blij dat ik bij deze gemeente hoor?
    Stap 2: Verdiepen. Met elkaar speuren naar de factoren in die verhalen die de positieve ervaringen mogelijk maken? En die ordenen naar belangrijkheid.
    Stap 3: Verbeelden. Als die bloeifactoren in onze parochie de volle ruimte krijgen, hoe ziet die er dan uit? Dat verbeelden we in onze droom.
    Stap 4: Vormgeven. Wat is er voor nodig om onze droom te realiseren? Wat vraagt die aan inzet? Wat impliceert dat voor de leiding, het programma, de organisatie? 
    Stap 5: Verbinden. We sluiten met elkaar een verbond om ons voor de realisering daarvan in te zetten. Wie voelt zich geroepen (!) een bepaalde taak op zich te nemen? Dat alles uitmondend in: ‘Dat beloven we elkaar!’
     
    Het proces in vier stappen (de vier D´s)
    In de wereld van Appreciative Inquiry wordt vaak de volgende fasering aangehouden. Deze wordt hier volledigheidshalve kort beschreven.
    Stap 1: Discovery. Zoeken naar de positieve kern: wat zijn onze beste ervaringen tot nu toe? Het naar boven halen van wat mogelijk is.
    Stap 2: Dream. Wat is de toekomst die we wensen? Het verbeelden van wat zou kunnen zijn.
    Stap 3: Design. Voorstellen: waar wil je binnen nu en een bepaalde periode staan? Hoe ziet het er dan uit? We formuleren een ambitie: een ´provocatieve propositie´.
    Stap 4: Destiny. Welke concrete acties en projecten zetten we op? Waar beginnen we? Hoe betrekken we anderen erbij?
  • H4 Het model
    Hoofdstuk 4 - Het model - De vertrouwensvolle gemeente
    In het zo juist afgesloten hoofdstuk is de weg naar vernieuwing beschreven. Het zo onderweg zijn is niet een eenmalig gebeuren. Integendeel, het opbouwproces gaat steeds door. We zijn blijvend onderweg. In dit hoofdstuk over het model wordt die beweging als het ware even stilgezet. Dat geeft de mogelijkheid allerlei dwarsverbanden te zien, waardoor het zicht op de vernieuwing van gemeente en parochie verscherpt wordt. Het proces in stilstand noemen we een model. Daarover gaat dit hoofdstuk. Het hoofdstuk over de weg is als het ware een film van de geloofsgemeenschap, het model heeft meer het karakter van een foto. Maar het gaat om dezelfde geloofsgemeenschap. Zoals we de weg konden typeren als de weg van vertrouwen, kunnen we het model aanduiden als de vertrouwensvolle gemeente. Over dat type gemeenschap gaat dit hoofdstuk.
    Uiteindelijk gaat het slechts om twee thema’s: angst en vertrouwen
    Eugen Drewermann, Europa ’s meest gelezen theoloog, stelt dat er in het leven maar twee werkelijk belangrijke thema’s zijn: vertrouwen en angst. Of anders gezegd, liefde en dood. Dat geldt voor een individu, maar ook voor groepen, van bedrijven tot kerken.
  • H4.1 De angstig bezorgde gemeente

    Als contrast hier kort beschreven. Angstige bezorgdheid is de grondtoon die in heel deze gemeente doorklinkt. Zij ervaren zichzelf als een bedreigde groep. Zij wordt daardoor zo in beslag genomen, dat er als regel een duidelijke missie ontbreekt. Op dat beeld van de werkelijkheid wordt heel verschillend gereageerd. Er zijn er die in heimwee omzien naar een (geïdealiseerd) verleden en niets liever willen dan terug naar vroeger (restauratie). Anderen haken af. Het centrale doel wordt overleven.

  • H4.2 De vertrouwensvolle gemeente
    De vertrouwensvolle gemeente – enkele karakteristieken
    a Bijeengehouden door vertrouwen als grondtoon bij leiding, structuur, klimaat, relatie tot de omgeving en sfeer
    b Alle bovengenoemde elementen grijpen in elkaar
    c Werk dakpansgewijs: start klein, en stimuleer de verspreiding
    d De tent der ontmoeting: wederzijds respect en engagement, verbinding in een klimaat van vertrouwen
    Als voorbeeld de gastvrije parochie
    a Open èn duidelijk: deze gemeenschap combineert toegankelijkheid met een eigen identiteit
    b Het woord ´gastvrij´ moeten we goed verstaan. Dat is het besef dat wij zelf gasten zijn. Gasten van God met een beperkte verblijfsvergunning
    c Het woord  ´gast´ wordt in de context van de gastvrije gemeente in drie betekenissen gebruikt: te gast bij God / te gast bij elkaar  / te gast bij vreemdelingen en ruimte maken voor hen
    d De gastvrije parochie, verbeelding van de vertrouwensvolle gemeente. Centraal staat hier de ronde tafel; plaats voor het uitwisselen van verhalen en van beraad over het vervolg van de reis. Zij is open naar de samenleving. Vreemdelingen zijn hartelijk welkom. Hier bloeit de nieuwe pastorale cultuur waarvan Henau spreekt: ‘waarin het geloof niet langer wordt opgelegd maar aangereikt’.
  • H5 Kerk als venster
    Hoofdstuk 5 - Kerk als venster - Uitzicht op een nieuw panorama
    1. Het nieuwe van Waarderende Gemeenteopbouw
    2. Kerk: spiegel of venster?
    3. Kerk: voor de wereld van levensbelang
  • Recensies Goede Wijn